Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την αναβάθμιση της εικόνας και της λειτουργικότητας της Αρχαία Ολυμπία αποτελεί η ένταξη της πράξης «Λειτουργική και Αισθητική Αναβάθμιση Δημόσιων Υπαίθριων Χώρων Αρχαίας Ολυμπίας» στο Πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα 2021-2027», με απόφαση του Περιφερειάρχη Νεκτάριος Φαρμάκης.
Η πράξη, με κωδικό ΟΠΣ 6053363, συνολικού προϋπολογισμού 1.118.458,83 ευρώ, συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και εντάσσεται στον άξονα προτεραιότητας που αφορά την ενίσχυση της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης μέσω ολοκληρωμένων παρεμβάσεων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.
Η συγκεκριμένη απόφαση έρχεται ως αποτέλεσμα μιας σειράς θεσμικών και διοικητικών ενεργειών, αξιολογήσεων και εγκρίσεων, ενώ εντάσσεται στο πλαίσιο της Στρατηγικής Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης για τους Δήμους Αρχαίας Ολυμπίας, Ανδρίτσαινας – Κρεστένων και Ζαχάρως, με στόχο τη συνολική αναπτυξιακή αναβάθμιση της Νότιας Ηλείας.
Ένα έργο με έντονο αναπτυξιακό και τουριστικό αποτύπωμα
Δικαιούχος του έργου είναι ο Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας, ο οποίος υπέβαλε την πρόταση στο πλαίσιο σχετικής πρόσκλησης. Η πράξη στοχεύει στην αντιμετώπιση χρόνιων λειτουργικών και αισθητικών προβλημάτων στον δημόσιο χώρο, τα οποία σχετίζονται κυρίως με την παλαιότητα των υποδομών, την έλλειψη ενιαίας αισθητικής ταυτότητας και την αποσπασματική ανάπτυξη του αστικού εξοπλισμού.
Η ανάγκη παρέμβασης κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η περιοχή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, λόγω του Αρχαιολογικός Χώρος Ολυμπίας, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ύπαρξη σύγχρονων, λειτουργικών και αισθητικά αναβαθμισμένων δημόσιων χώρων.
Αναλυτικά το φυσικό αντικείμενο της πράξης
Η πράξη περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο σύνολο παρεμβάσεων που στοχεύουν τόσο στην αισθητική αναβάθμιση όσο και στη λειτουργική βελτίωση των υπαίθριων χώρων.
Υποέργο 1: Ανάπλαση πλατείας Ι.Ν. Κοίμησης Θεοτόκου
Το πρώτο υποέργο αφορά την πλήρη ανάπλαση της κεντρικής πλατείας γύρω από τον Ιερό Ναό Κοίμησης της Θεοτόκου. Πρόκειται για έναν κομβικό δημόσιο χώρο, ο οποίος συνδέει λειτουργικά την είσοδο της πόλης με τον βασικό πεζόδρομο που οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο.
Η παρέμβαση περιλαμβάνει:
- Ενοποίηση του χώρου με τις υφιστάμενες αναπλάσεις
- Ανάδειξη του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου του ναού
- Χρήση σύγχρονων και ομοιογενών υλικών για αισθητική συνοχή
- Ενίσχυση του πρασίνου και δημιουργία ζωνών σκίασης
- Τοποθέτηση σύγχρονου φωτισμού με χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση
- Διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας για όλους τους πολίτες
Η παρέμβαση φιλοδοξεί να μετατρέψει την πλατεία σε έναν ζωντανό και λειτουργικό δημόσιο χώρο, ικανό να φιλοξενεί κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.
Υποέργο 2: Αστικός εξοπλισμός και φωτισμός
Το δεύτερο υποέργο αφορά την αναβάθμιση του αστικού εξοπλισμού και του φωτισμού σε επιλεγμένα σημεία της Αρχαίας Ολυμπίας και των γύρω κοινοτήτων.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
- Αντικατάσταση φθαρμένων ή επικίνδυνων στοιχείων
- Τοποθέτηση νέων καθιστικών, κάδων, εμποδίων και κρηνών
- Δημιουργία ποδηλατοστασίων και βελτίωση της μικροκινητικότητας
- Εγκατάσταση σύγχρονων φωτιστικών σωμάτων χαμηλής κατανάλωσης
- Μείωση του κόστους συντήρησης και βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην περιβαλλοντική διάσταση, με την εγκατάσταση συστημάτων διαλογής απορριμμάτων σε περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας, όπως πλατείες, χώροι στάθμευσης και σημεία τουριστικού ενδιαφέροντος.
Παράλληλα, προβλέπεται η προμήθεια εξοπλισμού που θα υποστηρίζει τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, ενισχύοντας την πολιτιστική δραστηριότητα της περιοχής.
Περιοχές παρέμβασης
Οι παρεμβάσεις εκτείνονται σε κομβικά σημεία του δήμου, μεταξύ των οποίων:
- Πλατεία παλαιού Δημαρχείου
- Χώρος στάθμευσης Αρχαίας Ολυμπίας
- Σιδηροδρομικός σταθμός
- Θέατρο και πλατεία Φλόκα
- Πλατεία Πλατάνου
- Μπαντούνειο Πολιτιστικό Κέντρο στο Πελόπιο
- Πλατείες Άνω Στρεφίου και Λάλα
Οι συγκεκριμένες περιοχές επιλέχθηκαν λόγω της υψηλής επισκεψιμότητας και της ανάγκης αναβάθμισης της εικόνας τους.
Χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα
Η πράξη χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από δημόσιους πόρους, χωρίς ιδιωτική συμμετοχή, με συνολική δημόσια δαπάνη 1.118.458,83 ευρώ.
- Έναρξη έργου: 25 Αυγούστου 2025
- Ολοκλήρωση: 31 Δεκεμβρίου 2029
Η υλοποίηση θα γίνει με άμεσες πληρωμές, ενώ προβλέπεται αυστηρή παρακολούθηση της προόδου μέσω των αρμόδιων διαχειριστικών αρχών.
Υποχρεώσεις και διασφάλιση ποιότητας
Ο δικαιούχος υποχρεούται να τηρεί αυστηρά το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα έργα του ΕΣΠΑ, διασφαλίζοντας:
- Τήρηση χρονοδιαγραμμάτων
- Διαφάνεια στις διαδικασίες
- Συμμόρφωση με κανόνες δημοσίων συμβάσεων
- Προστασία προσωπικών δεδομένων
- Πλήρη τεκμηρίωση και έλεγχο των δαπανών
Παράλληλα, προβλέπονται έλεγχοι από εθνικά και ευρωπαϊκά όργανα, καθώς και υποχρεώσεις προβολής της χρηματοδότησης.
Ένα έργο-σταθμός για την περιοχή
Η ένταξη της πράξης αποτελεί ένα καθοριστικό βήμα για τη συνολική αναβάθμιση της Αρχαία Ολυμπία, ενισχύοντας την ελκυστικότητα της περιοχής και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη.
Μέσα από τις παρεμβάσεις αυτές, επιδιώκεται η δημιουργία ενός σύγχρονου, λειτουργικού και ποιοτικού αστικού περιβάλλοντος, αντάξιου της διεθνούς φήμης της περιοχής, που θα εξυπηρετεί τόσο τους κατοίκους όσο και τους χιλιάδες επισκέπτες που καταφθάνουν κάθε χρόνο.
Η συγκεκριμένη επένδυση δεν αφορά μόνο την αισθητική αναβάθμιση, αλλά συνιστά μια συνολική στρατηγική παρέμβαση με μακροπρόθεσμα οφέλη για την τοπική οικονομία, τον τουρισμό και την ποιότητα ζωής.
