ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΗΛΙΔΑ

Το αρχαίο παρελθόν μας, ΚΕΙΜΗΛΙΟ για τον άνθρωπο της ηλειακής γης, επιχειρείται να εντοπισθεί μετά από 2.500 χρόνια στην ΑΚΡΟΠΟΛΗ της ΗΛΙΔΑΣ, ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ με το ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ, έργο του ΦΕΙΔΙΑ.

Πολίτες της Ηλείας,

Κορυφαία ιστορική στιγμή για τον αρχαιολογικό χώρο της Ήλιδας αποτελεί η ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ στην ΑΚΡΟΠΟΛΗ της ΗΛΙΔΑΣ από την Εφορία Αρχαιοτήτων Ν. Ηλείας σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ) στις 17-18/4/2026.

Επικεφαλής της έρευνας είναι ο καθηγητής Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του Α.Π.Θ. και μέλος του Κ.Α.Σ. (Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου), ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΚΑΣ.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ

Η Εταιρία Φίλων Αρχαίας Ήλιδας ως Συλλογικότητα Πολιτών δραστηριοποιείται από το 1990 για την ανάδειξη της Αρχαίας Ήλιδας.

Το 2024 έθεσε ως στόχο την Οργάνωση Γεωφυσικής Διασκόπησης στην Ακρόπολη της Ήλιδας για τον εντοπισμό του ΝΑΟΥ της ΑΘΗΝΑΣ με το ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΑΓΑΛΜΑ της, έργο που φιλοτέχνησε ο ΦΕΙΔΙΑΣ στο εργαστήριο του στην ΙΕΡΑ ΑΛΤΗ της ΟΛΥΜΠΙΑΣ, περίπου το 435 π.χ.

Σε πρώτη φάση οργάνωσε ΑΥΤΟΨΙΑ στην Ακρόπολη της Ήλιδας στις 23/10/2024, με την παρουσία του Καθηγητή Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του Α.Π.Θ., ΓΡΗΓΟΡΗ ΤΣΟΚΑ. Σε αυτή την συνάντηση επί του ΠΕΔΙΟΥ οριστικοποιήθηκε ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ με στόχευση την Διεξαγωγή Γεωφυσικής Διασκόπησης στην ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΗΣ ΗΛΙΔΑΣ.

Σε αυτή την κατεύθυνση καθοριστική υπήρξε η παρέμβαση της Προϊσταμένης Εφορίας Αρχαιοτήτων Ν. Ηλείας, κ. Ερωφίλης Κόλλια, η οποία κατέθεσε ΑΙΤΗΜΑ προς το Κ.Α.Σ. για έγκριση επέμβασης διεξαγωγής Γεωφυσικής Διασκόπησης στην ΑΚΡΟΠΟΛΗ της ΗΛΙΔΑΣ.

Η Εταιρία Φίλων Αρχαίας Ήλιδας πραγματοποίησε παρέμβαση ενδιαφέροντος στις 18/07/2025 στον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού, κύριο ΓΕΩΡΓΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ. Στην συνάντηση παρευρέθη υπέρ της Ήλιδας η Πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής της ΟΥΝΕΣΚΟ, κυρία ΜΑΡΙΑ-ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ-ΤΖΙΤΖΙΚΩΣΤΑ.

Αποτέλεσμα αυτής της παρέμβασης υπήρξε στην επόμενη Συνεδρίαση του Κ.Α.Σ. η λήψη ομόφωνης απόφασης για ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΔΙΑΣΚΟΠΗΣΗΣ στην ΑΚΡΟΠΟΛΗ της ΗΛΙΔΑΣ.

Η δαπάνη της Γεωφυσικής Διασκόπησης ανέρχεται στα 7.500 ευρώ, η οποία εξασφαλίστηκε με το ενδιαφέρον της Εταιρίας Φίλων Αρχαίας Ήλιδας. Η δαπάνη κατατέθηκε απευθείας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στον ΕΙΔΙΚΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΕΡΕΥΝΑΣ από τους χορηγούς-φίλους της Αρχαίας Ήλιδας.

Η ύπαρξη του ΝΑΟΥ της ΑΘΗΝΑΣ με το ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΑΓΑΛΜΑ της, έργο του ΦΕΙΔΙΑ στην ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΗΣ ΗΛΙΔΑΣ, περιγράφεται από τον ΠΑΥΣΑΝΙΑ, ο οποίος αναφέρει ότι είδε τον ναό κατά την επίσκεψη του στην Αρχαία Ήλιδα το 170 μ.Χ.

Οι ενδείξεις για την ύπαρξη του ΝΑΟΥ είναι ενθαρρυντικές. Εκτός των εντοπισμένων υπολειμμάτων κτιρίων, όπως περιγράφει ο αρχαιολόγος Νίκος Γιαλούρης, το 1988 ανευρέθη στην διάρκεια άροσης στην Ακρόπολη της Ήλιδας ΜΑΡΜΑΡΙΝΗ ΚΕΡΑΜΙΔΑ μήκους 70 cm, η οποία εκτίθεται στο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΛΙΔΑΣ.

Ο ΦΕΙΔΙΑΣ, ο σπουδαιότερος γλύπτης της Αρχαίας Ελλάδας, όταν εγκατέστησε το εργαστήριο του στην ΙΕΡΑ ΑΛΤΗ της ΟΛΥΜΠΙΑΣ περίπου το 445 π.Χ., φιλοτέχνησε έως τον θάνατο του (το 430 π.Χ. πιθανότατα στην ΟΛΥΜΠΙΑ) 3 ΕΡΓΑ ΓΛΥΠΤΙΚΗΣ:

1. Το χρυσελεφάντινο άγαλμα του ΔΙΑ, ύψους 13 m, το οποίο εγκατέστησε στο ΝΑΟ ΤΟΥ ΔΙΑ, έργο του Ηλείου ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑ ΛΙΒΟΝΑ. Αυτό το έργο του θεωρήθηκε ως ένα από τα 7 θαύματα του ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.
2. Το χρυσελεφάντινο ΑΓΑΛΜΑ της ΑΘΗΝΑΣ, το οποίο τοποθετήθηκε στον ΝΑΟ της ΑΘΗΝΑΣ στην ΑΚΡΟΠΟΛΗ της ΗΛΙΔΑΣ και του οποίου ΜΑΡΜΑΡΙΝΟ ΡΩΜΑΙΚΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.
3. Το χρυσελεφάντινο ΑΓΑΛΜΑ της ΟΥΡΑΝΙΑΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ, το οποίο τοποθετήθηκε στην ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ της ΗΛΙΔΑΣ. ΡΩΜΑΙΚΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βερολίνου Staatliche Museen (SK 1459).

Τα αναμενόμενα θετικά αποτελέσματα της Γεωφυσικής Διασκόπησης θα αποτελέσουν εργαλείο αξιοποίησης από την ΕΦΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ν. ΗΛΕΙΑΣ για ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΗΣ ΗΛΙΔΑΣ εντός του 2026.

Η δαπάνη των ανασκαφών στην Ακρόπολη της Ήλιδας έχει εξασφαλιστεί μέσω του θεσμού της Χορηγίας από την ΕΤΑΙΡΙΑ ΦΙΛΩΝ ΑΡΧΑΙΑΣ ΗΛΙΔΑΣ. Η επιδιωκόμενη παραγωγή ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΕΡΑΞΙΑΣ υπέρ της Τοπικής Κοινωνίας θα διαμορφώσει γενικευμένες συνθήκες Αναγέννησης της Αρχαίας Ήλιδας.

Πολίτες της Ηλείας,

Εάν ο θεσμός της χορηγίας είναι ανιδιοτελής και έχει ως βάση την προσφορά στον τόπο, αξίζει να αναγνωρισθεί ΔΗΜΟΣΙΑ στα ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ότι με την ΠΡΑΞΗ της ΧΟΡΗΓΙΑΣ τους αποτελούν ελπιδοφόρο παράγοντα εξελίξεων για την ΗΛΙΔΑ του ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ.

Δημόσια ευχαριστούμε:

1. Το Εμπορικό Βιομηχανικό Επιμελητήριο Ν. Ηλείας και τον Πρόεδρο κύριο ΚΩΣΤΑ ΛΕΒΕΝΤΗ
2. Το GRAND ELIS HOTEL και τον Πρόεδρο κύριο Φώτη Παπαβασιλόπουλο
3. Την ΚΕΡΑΜΟΠΟΙΊΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ
4. Τον Εμπορικό Σύλλογο Αμαλιάδας και τον Πρόεδρο, κύριο Φώτη Νικολόπουλο

Ευχαριστούμε θερμά για την άψογη φιλοξενία της ερευνητικής ομάδας το ξενοδοχείο «SALT Boutique Hotel» στο Παλούκι και το εστιατόριο Νίκου Τσαγρή.

Η Εταιρία Φίλων Αρχαίας Ήλιδας ως Συλλογικότητα Πολιτών έχει ΙΣΟΒΙΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ και ΑΤΣΑΛΙΝΗ ΘΕΛΗΣΗ για την ανάδειξη του ΛΙΚΝΟΥ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ, των 292 ΟΛΥΜΠΙΑΔΩΝ επί 1.168 χρόνια, 776 π.Χ. – 393 μ.Χ.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΟΣΑ ΠΑΝΕ ΜΠΡΟΣΤΑ.
ΤΗΝ ΗΛΙΔΑ ΤΟΥ ΙΦΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΕΧΕΙΡΊΑΣ.

ΕΤΑΙΡΙΑ ΦΙΛΩΝ ΑΡΧΑΙΑΣ ΗΛΙΔΑΣ
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΡΑΛΛΗΣ

18/4/2026