Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με υψηλή χρέωση ανά χιλιόμετρο!
Οι εισπράξεις διοδίων μπορούν να προσεγγίζουν ακόμη και τα 2,17 δισ. ευρώ
Οι επίσημες και δημόσια διαθέσιμες πηγές δείχνουν ότι τα έσοδα από τα διόδια στην Ελλάδα ανέρχονται σε αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια ετησίως, με αθροιστικά έσοδα γύρω στο 1,3 δισ. ευρώ μόνο την περίοδο 2008‑2013 για τους βασικούς παραχωρημένους αυτοκινητόδρομους.
Τι θεωρούμε «έσοδα από διόδια» στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα τα διόδια εισπράττονται κυρίως σε αυτοκινητοδρόμους που λειτουργούν με συμβάσεις Παραχώρησης (Ιδιωτικές Εταιρείες Παραχώρησης) αλλά και σε ορισμένους άμεσα κρατικούς/δημόσιους οδικούς άξονες.
Στα έσοδα περιλαμβάνονται:
– Έσοδα από χειροκίνητη είσπραξη (θαλάμους με ταμίες). – Έσοδα από ηλεκτρονικές διελεύσεις (ηλεκτρονικούς πομποδέκτες, e‑pass).
Τα έσοδα αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως για: αποπληρωμή επενδύσεων κατασκευής, λειτουργία και συντήρηση των αυτοκινητοδρόμων, αποπληρωμή δανείων, και κέρδη των εταιρειών παραχώρησης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ορίζονται και ελάχιστες εγγυημένες πληρωμές προς το Δημόσιο στις συμβάσεις.
Συνολικά έσοδα διοδίων 2008‑2013 (στοιχεία Βουλής)
Στοιχεία που διαβιβάστηκαν στη Βουλή δείχνουν ότι από το 2008 έως και τον Οκτώβριο του 2013 τα συνολικά έσοδα από διόδια των πέντε βασικών συμβάσεων Παραχώρησης ανήλθαν περίπου σε 1,3 δισ. ευρώ (ποσά με ΦΠΑ).
Αναλυτικά ανά σύμβαση Παραχώρησης:
Αυτοκινητόδρομος (Σύμβαση) | Περίοδος στοιχείων | Σύνολο εσόδων (με ΦΠΑ) |
– Ολυμπία Οδός (Ελευσίνα–Κόρινθος–Πάτρα–Πύργος–Τσακώνα) | 2008–10/2013 | 435.623.473,07 €
– Νέα Οδός (Αντίρριο–Ιωάννινα, Αθήνα–Μαλιακός, Σχηματάρι–Χαλκίδα) | 2008–10/2013 | 441.841.638,94 €
– Μορέας (Κόρινθος–Τρίπολη–Καλαμάτα, κλάδος Λεύκτρο–Σπάρτη) | 2008–10/2013 | 149.249.153,61 €
– Κεντρική Οδός (Ε65) | 2008–10/2013 | 31.508.913,30 €
– Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου (Μαλιακός–Κλειδί) | 2008–10/2013 | 315.362.259,74 €
*Σύνολο* | 2008–10/2013 | ≈1.373.585.438,66 €
Τα ποσά αυτά αφορούν μόνο τις συγκεκριμένες παραχωρήσεις και δεν περιλαμβάνουν άλλα τμήματα με διόδια ή μελλοντικά έργα που τέθηκαν σε κυκλοφορία μετά το 2013.
Σύγχρονα ενδεικτικά στοιχεία από οικονομικές καταστάσεις Οι πιο πρόσφατες λεπτομερείς εικόνες προέρχονται από οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών παραχώρησης, όπου τα έσοδα από διόδια αναλύονται σε χειροκίνητα και ηλεκτρονικά.
– Στον Αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας (Ε65), για τη χρήση 2023, τα έσοδα διοδίων από χειροκίνητη συλλογή ανήλθαν περίπου σε 9,66 εκατ. ευρώ, ενώ τα έσοδα από ηλεκτρονικές διελεύσεις περίπου σε 15,08 εκατ. ευρώ.
– Στην Ολυμπία Οδό, οι οικονομικές καταστάσεις καταγράφουν το δικαίωμα χρέωσης διοδίων ως άυλο περιουσιακό στοιχείο, ενώ οι σχετικές σημειώσεις δείχνουν ότι τα έσοδα διοδίων αποτελούν τον βασικό πυλώνα του τζίρου της εταιρείας.
Παρόμοια δομή εσόδων συναντάται και σε άλλες παραχωρήσεις (Νέα Οδός, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, Αττική Οδός κ.λπ.), όπου το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων προέρχεται από διελεύσεις Ι.Χ. και φορτηγών, με σταδιακή αυξητική τάση στις ηλεκτρονικές διελεύσεις.
Εκτιμήσεις για συνολικά ετήσια έσοδα στη χώρα
Πέρα από τα επίσημα στοιχεία των εταιρειών και της Βουλής, υπάρχουν και ανεξάρτητες εκτιμήσεις για το μέγεθος των συνολικών ετήσιων εσόδων από διόδια στην Ελλάδα.
Άρθρα γνώμης και αναλύσεις εκτιμούν ότι σε ετήσια βάση τα συνολικά έσοδα από εισπράξεις διοδίων μπορούν να προσεγγίζουν ακόμη και τα 2,17 δισ. ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη όλο το βασικό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων και τη συχνότητα διελεύσεων.
Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε υπολογισμούς για: συνολικό μήκος δικτύου, αριθμό διελεύσεων ανά τμήμα, μέση τιμή διοδίου και κατανομή μεταξύ Ι.Χ. και βαρέων οχημάτων.
Δεν πρόκειται για επίσημα δημοσιονομικά στοιχεία, αλλά δείχνουν το μέγεθος της τάξης μεγέθους των ροών που δημιουργεί το σύστημα διοδίων στη χώρα.
Πώς επηρεάζονται τα έσοδα από τις τιμές και την κίνηση
Το ύψος των τελών διοδίων καθορίζεται από τις συμβάσεις παραχώρησης, όπου ορίζεται Ανώτατο Όριο Διοδίων Τελών ανά χιλιόμετρο, το οποίο αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
Έτσι, μικρές ετήσιες αυξήσεις ανά διέλευση (π.χ. μερικά λεπτά του ευρώ) μπορούν να δημιουργούν σημαντικά πρόσθετα έσοδα λόγω του μεγάλου αριθμού διελεύσεων σε κεντρικούς άξονες.
Τα έσοδα επηρεάζονται επίσης από:
– Τη συνολική κυκλοφορία (τουρισμός, εμπορευματικές μεταφορές κ.λπ.).
– Την ολοκλήρωση ή όχι τμημάτων αυτοκινητοδρόμων (κάθε νέο τμήμα προσθέτει νέα διόδια).
– Τη μετατόπιση μέρους της κίνησης σε παράπλευρο δίκτυο όταν αυξάνονται οι τιμές διοδίων.
