Σε μια κοινωνία που θέλει να λέγεται ανθρώπινη και πολιτισμένη, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει τους ηλικιωμένους της αποτελεί τον πιο καθαρό δείκτη της πραγματικής της ποιότητας. Και όμως, στην Αμαλιάδα του σήμερα, μια από τις βασικότερες δομές κοινωνικής φροντίδας – το ΚΑΠΗ της πόλης – έχει μετατραπεί σε σύμβολο εγκατάλειψης και αδιαφορίας.
Το ΚΑΠΗ Αμαλιάδας δεν ήταν ποτέ απλώς ένα δημοτικό κτίριο. Για δεκαετίες αποτελούσε έναν ζωντανό πυρήνα κοινωνικής ζωής για εκατοντάδες ηλικιωμένους. Εκεί οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας έβρισκαν συντροφιά, στήριξη, δραστηριότητες, ιατρική παρακολούθηση και – κυρίως – έναν λόγο να βγουν από το σπίτι τους. Για πολλούς, το ΚΑΠΗ ήταν το μοναδικό καθημερινό τους καταφύγιο από τη μοναξιά.
Σήμερα όμως η εικόνα είναι διαφορετική. Οι πόρτες που κάποτε άνοιγαν καθημερινά για τους ανθρώπους που έχτισαν αυτή την πόλη, μοιάζουν να έχουν σιωπήσει. Οι καρέκλες άδειες, οι αίθουσες χωρίς ζωή και οι ηλικιωμένοι της Αμαλιάδας αναρωτιούνται εύλογα: γιατί μια τόσο σημαντική δομή παραμένει εκτός λειτουργίας;
Το ερώτημα δεν είναι απλώς διοικητικό;
Είναι βαθιά κοινωνικό και πολιτικό;
Διότι όταν μια πόλη δεν μπορεί να εξασφαλίσει τη λειτουργία μιας βασικής δομής φροντίδας για τους ηλικιωμένους της, τότε κάτι πολύ πιο βαθύ δεν λειτουργεί σωστά…
Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν ζητούν πολυτέλειες. Δεν ζητούν μεγάλες επενδύσεις ούτε εντυπωσιακά έργα βιτρίνας. Ζητούν κάτι πολύ απλό: έναν χώρο για να συναντηθούν, να συζητήσουν, να συμμετέχουν σε δραστηριότητες, να αισθανθούν ότι παραμένουν ενεργά μέλη της κοινωνίας. Ζητούν αξιοπρέπεια.
Και όμως, στην Αμαλιάδα, η αξιοπρέπεια αυτή φαίνεται να έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα.
Οι ηλικιωμένοι της πόλης είναι οι άνθρωποι που εργάστηκαν στα χωράφια, στις επιχειρήσεις, στα καταστήματα, στις υπηρεσίες. Είναι αυτοί που μεγάλωσαν οικογένειες, που πλήρωσαν φόρους, που κράτησαν ζωντανή την τοπική κοινωνία σε δύσκολες εποχές. Και σήμερα, στο πιο ευαίσθητο στάδιο της ζωής τους, βρίσκονται αντιμέτωποι με την απουσία μιας βασικής δομής που θα έπρεπε να λειτουργεί αυτονόητα.
Το κλείσιμο ή η παρατεταμένη αδράνεια ενός ΚΑΠΗ δεν είναι ένα απλό διοικητικό πρόβλημα. Είναι κοινωνικό ζήτημα πρώτης γραμμής. Γιατί πίσω από κάθε κλειστή πόρτα ενός τέτοιου χώρου κρύβονται άνθρωποι που μένουν περισσότερο μόνοι, που απομονώνονται περισσότερο, που χάνουν την καθημερινή επαφή με την κοινωνία.
Η μοναξιά των ηλικιωμένων είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών. Το ΚΑΠΗ ακριβώς γι’ αυτό δημιουργήθηκε: για να λειτουργεί ως χώρος συνάντησης, υποστήριξης και δραστηριοποίησης. Όταν αυτός ο χώρος παύει να λειτουργεί, το κενό που δημιουργείται δεν είναι απλώς λειτουργικό – είναι ανθρώπινο.
Το ερώτημα λοιπόν είναι απλό και ταυτόχρονα δύσκολο: γιατί;
Γιατί σε μια πόλη όπως η Αμαλιάδα δεν μπορεί να διασφαλιστεί η κανονική λειτουργία μιας δομής που αφορά εκατοντάδες πολίτες; Γιατί ένα τόσο βασικό κοινωνικό κύτταρο φαίνεται να έχει περάσει στο περιθώριο των προτεραιοτήτων;
Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν. Οι ηλικιωμένοι της πόλης έχουν δικαίωμα σε απαντήσεις. Και πάνω απ’ όλα έχουν δικαίωμα σε πράξεις.
Η λειτουργία του ΚΑΠΗ δεν πρέπει να αποτελεί αντικείμενο υποσχέσεων ή μελλοντικών σχεδίων. Πρέπει να αποτελεί καθημερινή πραγματικότητα. Οι δήμοι υπάρχουν για να υπηρετούν τους πολίτες – και ιδιαίτερα τις πιο ευάλωτες ομάδες.
Η Αμαλιάδα αξίζει μια κοινωνία που δεν ξεχνά τους ανθρώπους της. Και οι ηλικιωμένοι της αξίζουν κάτι πολύ περισσότερο από κλειστές πόρτες και σιωπή.
Το ΚΑΠΗ Αμαλιάδας πρέπει να ξαναγίνει αυτό που ήταν: ένας ζωντανός χώρος ανθρώπινης επαφής, αξιοπρέπειας και κοινωνικής φροντίδας.
Όχι αύριο.
Σήμερα.
