Λαζαράκειο Δημοτικό Κτίριο: Νομική «μάχη» για σύμβαση έργου 3,09 εκατ. ευρώ – Ο Δήμος Ήλιδας αναθέτει εξειδικευμένη γνωμοδότηση για τη λύση του αδιεξόδου
Μία ιδιαίτερα σύνθετη και οικονομικά σημαντική υπόθεση που αφορά το έργο «Επισκευή – Ενεργειακή Αναβάθμιση του Λαζαρακείου Δημοτικού Κτιρίου» βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του Δήμου Ήλιδας, καθώς η Δημοτική Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα να αναθέσει σε εξειδικευμένο δικηγόρο τη σύνταξη αναλυτικής νομικής γνωμοδότησης για όλα τα ζητήματα που έχουν προκύψει γύρω από τη σύμβαση.
Η υπόθεση αφορά ένα έργο με συμβατικό αντικείμενο 3.093.749,71 ευρώ με ΦΠΑ, το οποίο περιλαμβάνει εκτεταμένες εργασίες επισκευής, στατικής ενίσχυσης, ενεργειακής αναβάθμισης, αρχιτεκτονικές και ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις στο Λαζαράκειο Δημοτικό Κτίριο.
Η απόφαση ελήφθη κατά την τακτική συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Ήλιδας στις 18 Αυγούστου 2026, με αριθμό απόφασης 351/2026, και αφορά την ανάθεση σύνταξης γνωμοδότησης σχετικά με τα εξειδικευμένα ζητήματα που έχουν προκύψει γύρω από τη διάλυση της σύμβασης του έργου.
Στο επίκεντρο η τύχη της σύμβασης
Ο Δήμος Ήλιδας καλείται πλέον να εξετάσει με νομική ακρίβεια ποια θα είναι η συνέχεια της σύμβασης και ποια λύση είναι η ασφαλέστερη για τα συμφέροντά του.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η γνωμοδότηση που θα ζητηθεί θα πρέπει να απαντήσει, μεταξύ άλλων, στην ακριβή σημερινή συμβατική κατάσταση του έργου, λαμβάνοντας υπόψη:
- την εγκεκριμένη διακοπή των εργασιών,
- την παρέλευση της αρχικής προθεσμίας,
- τη μη υποβολή αιτημάτων παράτασης,
- την αίτηση διάλυσης της σύμβασης που υποβλήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2025,
- τη μεταγενέστερη αλληλογραφία μεταξύ των εμπλεκομένων,
- αλλά και τη λήξη της χρηματοδότησης στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Ένα από τα βασικά ερωτήματα είναι εάν η παλαιά αίτηση διάλυσης εξακολουθεί να παράγει έννομα αποτελέσματα ή εάν, μετά τις εξελίξεις και την ανταλλαγή εγγράφων που ακολούθησε, θεωρείται ότι εγκαταλείφθηκε, ανακλήθηκε ή κατέστη ανενεργή.
Παράλληλα, θα εξεταστεί εάν ο Δήμος μπορεί σήμερα να αποδεχθεί εκείνη την αίτηση ή εάν απαιτείται νέα διαδικασία. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η δυνατότητα συναινετικής λύσης της σύμβασης, καθώς και η διαδικασία, το αρμόδιο όργανο και οι όροι που θα απαιτούνταν για μια τέτοια εξέλιξη.
Εξετάζεται και η δυνατότητα έκπτωσης του αναδόχου
Ιδιαίτερο κεφάλαιο της υπόθεσης αφορά τη δυνατότητα να κινηθεί διαδικασία κήρυξης του αναδόχου ως εκπτώτου.
Η νομική γνωμοδότηση θα πρέπει να εξετάσει εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια τέτοια διαδικασία, με βάση σειρά ζητημάτων που αναφέρονται στο έγγραφο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μη ανταπόκριση σε προσκλήσεις, η μη υποβολή χρονοδιαγράμματος και άλλων συμβατικών τευχών, η μη εγκατάσταση στο έργο μετά την απόδοση του χώρου, η μη προσκόμιση δικαιολογητικών για την προκαταβολή, η μη υποβολή στοιχείων ΑΠΕ και η ενδεχόμενη μη συμμόρφωση προς την τεχνική προσφορά.
Θα εξεταστεί επίσης εάν προηγούμενη πρόσκληση επανεκκίνησης του έργου μπορεί να θεωρηθεί ως η απαιτούμενη ειδική πρόσκληση για την έναρξη διαδικασίας έκπτωσης ή εάν απαιτείται νέα πρόσκληση με συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Ένα ακόμη κρίσιμο νομικό ζήτημα είναι κατά πόσο μπορεί να κινηθεί διαδικασία έκπτωσης μετά τη λήξη της χρηματοδότησης και εάν η έλλειψη διαθέσιμης πίστωσης επηρεάζει τη δυνατότητα νόμιμης πρόσκλησης για εκτέλεση του έργου.
Το ζήτημα της υπαιτιότητας και των αποζημιώσεων
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολυπλοκότητα λόγω των ζητημάτων υπαιτιότητας που έχουν προκύψει.
Σύμφωνα με την εισήγηση της Τεχνικής Υπηρεσίας, έχει αναγνωριστεί υπαιτιότητα του Κυρίου του Έργου ως προς τη μη έγκαιρη απόδοση ελεύθερου εργοταξιακού χώρου. Από την άλλη πλευρά, όμως, τίθενται σοβαρά ερωτήματα για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του αναδόχου, την πραγματική ετοιμότητά του, τη συμμόρφωσή του προς την αξιολογηθείσα τεχνική προσφορά και τη μεταγενέστερη συνεργασία του με τη Διευθύνουσα Υπηρεσία.
Η γνωμοδότηση θα πρέπει να καθορίσει για ποια χρονικά διαστήματα μπορεί να θεωρηθεί ότι υπήρξε υπερημερία του Κυρίου του Έργου λόγω μη απόδοσης του χώρου και από ποια χρονική στιγμή η τυχόν υπαιτιότητα του Δήμου παύει ή περιορίζεται.
Στην εξέταση αυτή περιλαμβάνονται γεγονότα όπως η διαθεσιμότητα της προκαταβολής, η ολοκλήρωση της μεταφοράς του υποσταθμού, έγγραφο της 25ης Αυγούστου 2025 και μεταγενέστερη πρόσκληση του 2026.
Αξιώσεις για θετικές ζημίες και διαφυγόντα κέρδη
Σημαντικό μέρος της νομικής διερεύνησης αφορά και τις οικονομικές αξιώσεις που μπορεί να εγείρει ο ανάδοχος.
Στο έγγραφο τίθεται το ερώτημα από ποια ημερομηνία μπορούν να εξεταστούν αξιώσεις για θετικές ζημίες, ενώ αναφέρεται ως πιθανή αφετηρία η όχληση της 22ας Σεπτεμβρίου 2023, υπό την προϋπόθεση όμως της πλήρους απόδειξης των σχετικών απαιτήσεων.
Η γνωμοδότηση θα πρέπει να προσδιορίσει ποια συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία θα απαιτούνται για ενδεχόμενες αξιώσεις που αφορούν προσωπικό σε ετοιμότητα, εξοπλισμό, υπεργολάβους, εργοταξιακές εγκαταστάσεις, εγγυητικές επιστολές, ασφάλιση, γενικά έξοδα, φύλαξη, διαφυγόντα κέρδη ή άλλες θετικές ζημίες.
Παράλληλα, θα εξεταστεί πώς επηρεάζουν τις πιθανές αξιώσεις του αναδόχου στοιχεία όπως το γεγονός ότι δεν είχαν αναπτυχθεί συνεργεία, η απουσία ημερολογίου, η έλλειψη εγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, η μη υποβολή στοιχείων για ετοιμότητα και η μη είσπραξη της διαθέσιμης προκαταβολής.
Ερωτήματα και για την τεχνική προσφορά
Η έρευνα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη διαδικασία διάλυσης της σύμβασης.
Θα εξεταστεί κατά πόσο η αξιολογηθείσα τεχνική προσφορά αποτελεί δεσμευτικό συμβατικό στοιχείο και σε ποιο βαθμό. Επίσης, θα διερευνηθεί εάν τυχόν ουσιώδεις αποκλίσεις ανάμεσα στην αναλυτική τεχνική προσφορά, το μετασυμβατικό χρονοδιάγραμμα και την πραγματική συμπεριφορά του αναδόχου μπορούν να θεμελιώσουν συμβατική παράβαση, κακή πίστη ή άλλη μορφή ευθύνης.
Μεταξύ άλλων θα εξεταστεί εάν η τεχνική προσφορά παρουσίασε παραπλανητική εικόνα ως προς την οργανωτική ετοιμότητα, τη στελέχωση, τα διαθέσιμα μέσα, τη δυνατότητα ολοκλήρωσης του έργου μέσα σε εννέα μήνες και την πραγματική πρόθεση εφαρμογής της προτεινόμενης μεθοδολογίας.
Στο μικροσκόπιο και η κατάσταση του κτιρίου
Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος της υπόθεσης αφορά την ίδια την κατάσταση του Λαζαρακείου Δημοτικού Κτιρίου.
Η νομική γνωμοδότηση θα εξετάσει εάν ο Δήμος μπορεί να προβάλει αξιώσεις ή ανταπαιτήσεις λόγω της πρόωρης αποξήλωσης κουφωμάτων, της πιθανής μη λήψης επαρκών μέτρων προστασίας, της μη ελεγχόμενης πρόσβασης, της επιδείνωσης της κατάστασης του κτιρίου και πιθανών κινδύνων για τους διερχόμενους.
Θα απαιτηθεί επίσης να εξεταστεί ποια τεχνική τεκμηρίωση χρειάζεται, προκειμένου να διαχωριστούν οι προϋπάρχουσες βλάβες από τη φυσική φθορά που μπορεί να προκλήθηκε με την πάροδο του χρόνου και από τυχόν πρόσθετες ζημιές ή επιβαρύνσεις που θα μπορούσαν να συνδέονται με αποξηλώσεις και την έλλειψη προστασίας του κτιρίου.
Ποια λύση είναι η ασφαλέστερη για τον Δήμο;
Το πιο κρίσιμο ίσως ερώτημα της υπόθεσης αφορά το ποια επιλογή είναι τελικά η νομικά και οικονομικά ασφαλέστερη για τον Δήμο Ήλιδας.
Στο πλαίσιο της γνωμοδότησης θα εξεταστούν τέσσερις βασικές δυνατότητες:
- η έκπτωση του αναδόχου,
- η αποδοχή της διάλυσης της σύμβασης,
- η μονομερής λύση,
- ή η συναινετική λύση με αμοιβαία παραίτηση από αξιώσεις.
Σε περίπτωση που επιλεγεί η συναινετική λύση, θα πρέπει να εξεταστούν οι όροι που απαιτούνται για την προστασία του Δήμου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πλήρης και οριστική παραίτηση από κάθε άλλη αξίωση, η αντιμετώπιση της προκαταβολής και των εγγυητικών επιστολών, η παραίτηση από θετικές ζημίες και διαφυγόντα κέρδη, η παράδοση όλων των τεχνικών στοιχείων, η εκκαθάριση τυχόν εργασιών που έχουν εκτελεστεί και η δυνατότητα νέας δημοπράτησης του έργου.
Γιατί ο Δήμος απευθύνεται σε εξειδικευμένο δικηγόρο
Η πολυπλοκότητα της υπόθεσης οδήγησε τη Δημοτική Επιτροπή στην απόφαση να ζητήσει εξωτερική εξειδικευμένη νομική γνωμοδότηση.
Όπως αναφέρεται στο έγγραφο, έχουν τεθεί 24 κύρια ερωτήματα με υποερωτήματα, τα οποία απαιτούν εκτεταμένη έρευνα της νομοθεσίας και της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, των Διοικητικών Εφετείων αλλά και των Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η υπόθεση χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα σημαντική για τα συμφέροντα του Δήμου, ενώ η Νομική Υπηρεσία του Δήμου επισημαίνει ότι το συγκεκριμένο ζήτημα απαιτεί εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία στο δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων.
Σύμφωνα με το έγγραφο, στον Δήμο προβλέπονται τρεις θέσεις δικηγόρων με έμμισθη εντολή, από τις οποίες έχει καλυφθεί μόνο μία, ενώ η υπάρχουσα Νομική Σύμβουλος είναι ήδη επιφορτισμένη με μεγάλο αριθμό δικαστικών και εξωδικαστικών υποθέσεων.
Η ανάθεση στον Κωνσταντίνο Παναγούλια
Μετά από πρόσκληση του Προέδρου της Δημοτικής Επιτροπής προς τον δικηγόρο παρ’ Αρείω Πάγω Κωνσταντίνο Παναγούλια, κατατέθηκε αρχικά οικονομική προσφορά ύψους 5.580 ευρώ με ΦΠΑ.
Στη συνέχεια ζητήθηκε εξειδίκευση της προσφοράς και μείωση του ποσού. Ακολούθησε νέα προσφορά ύψους 4.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ, δηλαδή 4.960 ευρώ συνολικά.
Στο έγγραφο αναφέρεται ότι ο δικηγόρος είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στον τομέα Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, διδάκτωρ Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, διαθέτει μεταπτυχιακούς τίτλους στο Δημόσιο Δίκαιο, έχει συγγράψει βιβλία σε τομείς του Δημοσίου Δικαίου και ασκεί τη δικηγορία από το 2003, με αντικείμενο μεταξύ άλλων το διοικητικό δίκαιο και τις δημόσιες συμβάσεις.
Ομόφωνη η απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής
Η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Ήλιδας αποφάσισε ομόφωνα την ανάθεση της σύνταξης της εξειδικευμένης γνωμοδότησης στον Κωνσταντίνο Παναγούλια.
Παράλληλα, ενέκρινε την υλοποίηση κάθε απαιτούμενης ενέργειας που θα προκύψει από την υπόθεση προς το συμφέρον του Δήμου Ήλιδας. Η συνολική αμοιβή καθορίστηκε στο ποσό των 4.960 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, με την αιτιολογία ότι πρόκειται για ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας που απαιτεί εξειδικευμένη νομική γνώση και εμπειρία.
Η επόμενη ημέρα για το Λαζαράκειο
Η απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής δεν αποτελεί απόφαση για την οριστική λύση ή διάλυση της σύμβασης. Αποτελεί, όμως, ένα κρίσιμο βήμα για την πλήρη νομική αποσαφήνιση μιας υπόθεσης με μεγάλο οικονομικό αντικείμενο και πολυετείς εκκρεμότητες.
Η γνωμοδότηση που θα συνταχθεί αναμένεται να αποτελέσει τον οδηγό για τα επόμενα βήματα του Δήμου Ήλιδας: από το εάν μπορεί να προχωρήσει διαδικασία έκπτωσης του αναδόχου ή διάλυσης της σύμβασης, μέχρι τον τρόπο αντιμετώπισης πιθανών αποζημιώσεων, ανταπαιτήσεων και της μελλοντικής δυνατότητας νέας δημοπράτησης.
Στο επίκεντρο πλέον βρίσκεται η αναζήτηση της λύσης που, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης και την επικείμενη εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση, θα προστατεύει με τον ασφαλέστερο δυνατό τρόπο τα συμφέροντα του Δήμου και θα επιτρέψει να ξεκαθαρίσει οριστικά η τύχη ενός έργου ύψους άνω των 3 εκατομμυρίων ευρώ.
ΑΔΕ 351-202625 Ανάθεση περί διάλυσης σύμβασης Επισκευή – Ενεργειακή Αναβάθμιση του Λαζαρακείου
