Σημαντικές αλλαγές για τον μελλοντικό ενεργειακό και χωροταξικό σχεδιασμό της Ηλείας φέρνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς έντεκα Δημοτικές Ενότητες του νομού περιλαμβάνονται στις Περιοχές Καταλληλότητας για τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων.
Η νέα χωροταξική καταγραφή αφορά τέσσερις Δήμους της Ηλείας και συγκεκριμένα τους Δήμους Ανδραβίδας Κυλλήνης, Πηνειού, Πύργου και Ήλιδας. Πρόκειται για μια εξέλιξη που διευρύνει σημαντικά την παρουσία της Ηλείας στον εθνικό σχεδιασμό για την αιολική ενέργεια, καθώς οι περιοχές που περιλαμβάνονται δεν βρίσκονται σε ένα μόνο σημείο του νομού, αλλά εκτείνονται σε διαφορετικά γεωγραφικά τμήματα της Ηλείας.
Συνολικά, 11 Δημοτικές Ενότητες της Ηλείας περιλαμβάνονται στον νέο χωροταξικό σχεδιασμό για τις περιοχές όπου μπορεί να εξετάζεται η ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων.
Οι περιοχές αυτές είναι:
Ανδραβίδας
Βουπρασίας
Λεχαινών
Βαρθολομιού
Γαστούνης
Τραγανού
Ιαρδάνου
Πύργου
Ωλένης
Πηνείας
Αμαλιάδος
Η καταγραφή των συγκεκριμένων Δημοτικών Ενοτήτων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το νέο πλαίσιο επιχειρεί να οργανώσει τη χωροθέτηση των αιολικών εγκαταστάσεων με συγκεκριμένα γεωγραφικά και επιστημονικά κριτήρια. Οι περιοχές καταλληλότητας συνδέονται με Δημοτικές Ενότητες που διαθέτουν επαρκές αιολικό δυναμικό και μέσα στις οποίες μπορεί να εξετάζεται η εγκατάσταση αιολικών σταθμών, εφόσον πληρούνται όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις και δεν ισχύουν ειδικοί περιορισμοί.
Η ένταξη των έντεκα Δημοτικών Ενοτήτων στον νέο χάρτη δεν αποτελεί έγκριση για την εγκατάσταση συγκεκριμένων ανεμογεννητριών και δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη αποφασιστεί ή δρομολογηθεί συγκεκριμένα αιολικά πάρκα.
Αποτελεί, όμως, ένα σημαντικό νέο χωροταξικό δεδομένο. Οι συγκεκριμένες περιοχές εντάσσονται πλέον στο πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να εξεταστούν μελλοντικές προτάσεις για αιολικά έργα. Η τελική δυνατότητα εγκατάστασης θα εξαρτάται από τη θέση κάθε έργου, τα χαρακτηριστικά της περιοχής και την τήρηση όλων των χωροταξικών και περιβαλλοντικών περιορισμών.
Οι τρεις Δημοτικές Ενότητες του Δήμου Ανδραβίδας Κυλλήνης
Στον Δήμο Ανδραβίδας Κυλλήνης περιλαμβάνονται τρεις Δημοτικές Ενότητες:
Ανδραβίδας
Βουπρασίας
Λεχαινών
Η ένταξη των τριών αυτών περιοχών στον νέο χωροταξικό σχεδιασμό σημαίνει ότι ένα σημαντικό τμήμα του Δήμου Ανδραβίδας Κυλλήνης βρίσκεται πλέον μέσα στις Δημοτικές Ενότητες που χαρακτηρίζονται ως περιοχές καταλληλότητας για την εξέταση αιολικών εγκαταστάσεων.
Η καταγραφή αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η γεωγραφική έκταση της Ανδραβίδας, της Βουπρασίας ή των Λεχαινών είναι διαθέσιμη για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Ο χαρακτηρισμός γίνεται σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας και όχι σε επίπεδο κάθε επιμέρους έκτασης.
Μέσα στα όρια κάθε Δημοτικής Ενότητας μπορεί να υπάρχουν περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά, χρήσεις γης, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και ειδικούς περιορισμούς. Για τον λόγο αυτό, κάθε μελλοντική πρόταση θα εξετάζεται στη συγκεκριμένη θέση όπου προτείνεται να εγκατασταθεί.
Η ύπαρξη προστατευόμενων περιοχών, ειδικών περιβαλλοντικών ζωνών, οικισμών, υποδομών και άλλων χρήσεων γης εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την τελική χωροθέτηση.
Στον Δήμο Πηνειού και οι τρεις Δημοτικές Ενότητες
Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει η περίπτωση του Δήμου Πηνειού, καθώς στον νέο σχεδιασμό περιλαμβάνονται και οι τρεις Δημοτικές Ενότητες του δήμου.
Πρόκειται για τις περιοχές:
Βαρθολομιού
Γαστούνης
Τραγανού
Ο Δήμος Πηνειού αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις της Ηλείας, καθώς το σύνολο των Δημοτικών του Ενοτήτων περιλαμβάνεται στις Περιοχές Καταλληλότητας του νέου πλαισίου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η έκταση του δήμου μπορεί να καλυφθεί από αιολικά έργα. Ο νέος σχεδιασμός χρησιμοποιεί τη Δημοτική Ενότητα ως ευρύτερη χωρική μονάδα για τον προσδιορισμό της καταλληλότητας.
Στη συνέχεια, όμως, η κάθε συγκεκριμένη θέση εξετάζεται ξεχωριστά.
Ένα έργο δεν μπορεί να εγκατασταθεί απλώς επειδή βρίσκεται μέσα στα διοικητικά όρια μιας Δημοτικής Ενότητας που περιλαμβάνεται στον κατάλογο. Πρέπει να πληρούνται όλοι οι ειδικοί όροι χωροθέτησης και να μην εμπίπτει η προτεινόμενη θέση σε ζώνη όπου απαγορεύεται ή περιορίζεται η εγκατάσταση αιολικών σταθμών.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται οι χρήσεις γης, η προστασία του περιβάλλοντος, οι αποστάσεις από άλλες δραστηριότητες και εγκαταστάσεις, οι περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής σημασίας και η συνολική χωρική επιβάρυνση.
Η ένταξη του Βαρθολομιού, της Γαστούνης και του Τραγανού δημιουργεί επομένως ένα νέο χωροταξικό πεδίο για την εξέταση μελλοντικών επενδύσεων, χωρίς να συνεπάγεται αυτόματη αδειοδότηση οποιουδήποτε έργου.
Τρεις Δημοτικές Ενότητες και στον Δήμο Πύργου
Στον Δήμο Πύργου περιλαμβάνονται επίσης τρεις Δημοτικές Ενότητες:
Ιαρδάνου
Πύργου
Ωλένης
Η ένταξη των τριών αυτών περιοχών δίνει στον Δήμο Πύργου σημαντική παρουσία στον νέο σχεδιασμό για την αιολική ενέργεια.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περίπτωση της Δημοτικής Ενότητας Πύργου.
Η ένταξη της Δημοτικής Ενότητας Πύργου δεν σημαίνει ότι προβλέπεται εγκατάσταση ανεμογεννητριών μέσα στην πόλη του Πύργου.
Ο χαρακτηρισμός αφορά την ευρύτερη διοικητική και γεωγραφική έκταση της Δημοτικής Ενότητας και όχι αποκλειστικά τον αστικό ιστό της πόλης.
Το ίδιο ισχύει για κάθε Δημοτική Ενότητα που περιλαμβάνεται στον κατάλογο. Η ένταξη δεν αποτελεί καθορισμό συγκεκριμένου σημείου εγκατάστασης.
Η ακριβής θέση ενός πιθανού έργου θα πρέπει να εξεταστεί ξεχωριστά και να διαπιστωθεί αν πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Στην Ιάρδανο, τον Πύργο και την Ωλένη, όπως και στις υπόλοιπες περιοχές της Ηλείας, οι μελλοντικές προτάσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όλες τις ειδικές δεσμεύσεις που ισχύουν για τη συγκεκριμένη θέση.
Πηνεία και Αμαλιάδα στον νέο χωροταξικό χάρτη
Στον Δήμο Ήλιδας περιλαμβάνονται δύο Δημοτικές Ενότητες:
Πηνείας
Αμαλιάδος
Η ένταξη των δύο αυτών περιοχών αποτελεί ένα σημαντικό νέο δεδομένο για τον Δήμο Ήλιδας.
Η Δημοτική Ενότητα Αμαλιάδας καταγράφεται στον νέο σχεδιασμό ως ευρύτερη χωρική ενότητα. Αυτό σημαίνει ότι η ένταξή της δεν αφορά αποκλειστικά την πόλη της Αμαλιάδας.
Η πόλη της Αμαλιάδας και η Δημοτική Ενότητα Αμαλιάδας δεν αποτελούν το ίδιο χωρικό μέγεθος.
Επομένως, η καταγραφή της Δημοτικής Ενότητας στον χάρτη δεν σημαίνει ότι έχουν επιλεγεί θέσεις μέσα ή γύρω από την πόλη για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Αντίστοιχα, η ένταξη της Δημοτικής Ενότητας Πηνείας σημαίνει ότι η ευρύτερη περιοχή της περιλαμβάνεται στις περιοχές όπου μπορεί να εξετάζεται η ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει το νέο πλαίσιο.
Για κάθε μελλοντικό έργο θα απαιτείται συγκεκριμένη χωροθέτηση και ξεχωριστή αξιολόγηση.
Θα πρέπει να εξετάζονται τα τοπικά χαρακτηριστικά, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και οι ειδικοί περιορισμοί που ισχύουν σε κάθε προτεινόμενη θέση.
Με βάση το αιολικό δυναμικό
Η βασική φιλοσοφία του νέου σχεδιασμού είναι ότι οι αιολικές εγκαταστάσεις μπορούν να αναπτύσσονται μόνο σε συγκεκριμένες Περιοχές Καταλληλότητας, οι οποίες προσδιορίζονται σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας με βάση το αιολικό δυναμικό και άλλα κριτήρια του πλαισίου.
Για τις περιοχές αυτές απαιτείται επαρκές αιολικό δυναμικό, ενώ η χωροθέτηση επιτρέπεται μόνο εφόσον δεν συντρέχουν ειδικοί λόγοι αποκλεισμού ή περιορισμού.
Η παρουσία των έντεκα Δημοτικών Ενοτήτων της Ηλείας στον νέο χάρτη σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος του νομού εντάσσεται πλέον σε έναν σαφέστερο εθνικό σχεδιασμό για την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας.
Ο σχεδιασμός επιχειρεί να απομακρυνθεί από μια γενική και διάσπαρτη αντιμετώπιση των επενδύσεων και να καθορίσει συγκεκριμένους γεωγραφικούς κανόνες για το πού μπορεί να εξετάζεται η εγκατάσταση αιολικών σταθμών.
Δεν υπάρχει ελεύθερη εγκατάσταση σε ολόκληρη τη Δημοτική Ενότητα
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του νέου πλαισίου είναι ότι η ένταξη μιας Δημοτικής Ενότητας στις Περιοχές Καταλληλότητας δεν δίνει τη δυνατότητα ανεξέλεγκτης ανάπτυξης αιολικών έργων.
Η ένταξη στον κατάλογο αποτελεί το χωροταξικό πρώτο βήμα και όχι την τελική έγκριση ενός έργου.
Για κάθε εγκατάσταση θα πρέπει να εξετάζεται η ακριβής θέση της.
Θα πρέπει να ελέγχεται αν η θέση βρίσκεται σε προστατευόμενη περιοχή.
Θα πρέπει να εξετάζεται η ύπαρξη ειδικών περιβαλλοντικών περιορισμών.
Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι χρήσεις γης.
Θα πρέπει να εξετάζονται οι αποστάσεις από οικισμούς, υποδομές και άλλες δραστηριότητες.
Θα πρέπει να αξιολογούνται οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στην ορνιθοπανίδα όπου απαιτείται.
Θα πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνολική φέρουσα ικανότητα της περιοχής.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες ζώνες όπου δεν επιτρέπονται αιολικά έργα, όπως σε περιοχές άνω των 1.200 μέτρων, σε ορισμένες προστατευόμενες περιοχές και σε άλλες ειδικές ζώνες αποκλεισμού που καθορίζονται από τους κανόνες του σχεδιασμού.
Η φέρουσα ικανότητα και τα όρια ανάπτυξης
Ιδιαίτερη σημασία έχει η έννοια της φέρουσας ικανότητας, καθώς ο νέος σχεδιασμός δεν εξετάζει μόνο αν μια περιοχή είναι κατάλληλη για αιολικές εγκαταστάσεις, αλλά και τη συνολική χωρική επιβάρυνση που μπορεί να δεχθεί.
Η ένταξη μιας Δημοτικής Ενότητας στις Περιοχές Καταλληλότητας δεν σημαίνει ότι μπορεί να εγκατασταθεί απεριόριστος αριθμός ανεμογεννητριών.
Η ανάπτυξη των έργων συνδέεται με κανόνες που περιορίζουν τη συνολική χωρική κάλυψη και αποσκοπούν στην αποφυγή υπερσυγκέντρωσης εγκαταστάσεων.
Η υπολειπόμενη έκταση κάθε Δημοτικής Ενότητας και η φέρουσα ικανότητα αποτελούν στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη κατά τη χωροθέτηση νέων έργων.
Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ηλεία, καθώς οι περιοχές που περιλαμβάνονται στον νέο σχεδιασμό είναι έντεκα και κατανέμονται σε τέσσερις δήμους.
Η εφαρμογή του πλαισίου θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συνολική επιβάρυνση κάθε Δημοτικής Ενότητας και όχι μόνο την εξέταση κάθε έργου απομονωμένα.
Οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί παραμένουν καθοριστικοί
Η νέα χωροταξική καταγραφή δεν καταργεί την περιβαλλοντική προστασία ούτε επιτρέπει την εγκατάσταση αιολικών έργων χωρίς έλεγχο.
Κάθε μελλοντική πρόταση για τις έντεκα περιοχές της Ηλείας θα εξακολουθεί να περνά από τις προβλεπόμενες διαδικασίες περιβαλλοντικής και χωροταξικής αξιολόγησης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 και ειδικά οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας για την ορνιθοπανίδα, όπου προβλέπονται αυστηροί κανόνες και ειδικές προϋποθέσεις. Παράλληλα, ισχύουν αποκλεισμοί και περιορισμοί για σειρά άλλων κατηγοριών περιοχών.
Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη μιας Δημοτικής Ενότητας στον κατάλογο δεν υπερισχύει αυτόματα όλων των άλλων περιβαλλοντικών και χωροταξικών κανόνων.
Η συγκεκριμένη θέση κάθε έργου θα είναι αυτή που θα κρίνει τελικά αν μπορεί ή δεν μπορεί να προχωρήσει η εγκατάσταση.
Έντεκα περιοχές σε τέσσερις Δήμους
Η εικόνα της Ηλείας στον νέο χωροταξικό σχεδιασμό αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα.
Δήμος Ανδραβίδας Κυλλήνης
Ανδραβίδας
Βουπρασίας
Λεχαινών
Δήμος Πηνειού
Βαρθολομιού
Γαστούνης
Τραγανού
Δήμος Πύργου
Ιαρδάνου
Πύργου
Ωλένης
Δήμος Ήλιδας
Πηνείας
Αμαλιάδος
Συνολικά, η Ηλεία έχει 11 Δημοτικές Ενότητες σε τέσσερις διαφορετικούς Δήμους μέσα στον νέο χάρτη των Περιοχών Καταλληλότητας για την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων.
Η γεωγραφική κατανομή δείχνει ότι ο νέος σχεδιασμός αφορά ένα ευρύ τμήμα του νομού και δημιουργεί νέα δεδομένα για την εξέταση μελλοντικών ενεργειακών επενδύσεων.
Από την Ανδραβίδα, τη Βουπρασία και τα Λεχαινά, μέχρι το Βαρθολομιό, τη Γαστούνη και το Τραγανό, από την Ιάρδανο, τον Πύργο και την Ωλένη, μέχρι την Πηνεία και την Αμαλιάδα, οι συγκεκριμένες περιοχές αποκτούν πλέον σαφή θέση μέσα στον εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό για την αιολική ενέργεια.
Το νέο χωροταξικό δεν ανακοινώνει συγκεκριμένα αιολικά πάρκα για την Ηλεία και δεν αποτελεί άδεια για την άμεση εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Ανοίγει, όμως, ένα συγκεκριμένο χωροταξικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να εξετάζονται μελλοντικές προτάσεις για αιολικά έργα στις έντεκα αυτές Δημοτικές Ενότητες.
Η ουσιαστική εφαρμογή του νέου σχεδιασμού θα φανεί στην πράξη όταν κατατεθούν συγκεκριμένες επενδυτικές προτάσεις. Τότε θα εξεταστούν η ακριβής θέση κάθε έργου, οι περιβαλλοντικοί όροι, οι περιοχές προστασίας, οι αποστάσεις από οικισμούς και υποδομές, η φέρουσα ικανότητα και το σύνολο των περιορισμών.
Για την Ηλεία, το νέο πλαίσιο δημιουργεί πλέον ένα σαφές χωροταξικό δεδομένο: έντεκα Δημοτικές Ενότητες βρίσκονται στον χάρτη των περιοχών καταλληλότητας για αιολικά έργα και κάθε μελλοντική επένδυση θα κριθεί με βάση τους αυστηρούς όρους και κανόνες που προβλέπονται για τη συγκεκριμένη θέση όπου θα προτείνεται να εγκατασταθεί.
