Σε μια νέα εποχή φαίνεται πως εισέρχεται ο ελληνικός τουρισμός, καθώς το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας διαμορφώνει έναν διαφορετικό χάρτη ανάπτυξης για ολόκληρη τη χώρα, θέτοντας νέους κανόνες για τις επενδύσεις, τη δόμηση, την προστασία του περιβάλλοντος και τη λειτουργία των τουριστικών περιοχών.
Το νέο πλαίσιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναμένεται να επηρεάσει άμεσα και σημαντικά την Ηλεία, καθώς αρκετές περιοχές του νομού εντάσσονται στις ζώνες που αποκτούν ειδικές κατευθύνσεις ανάπτυξης και προστασίας, λόγω της ιδιαίτερης τουριστικής, περιβαλλοντικής και πολιτιστικής τους αξίας.
Η Ηλεία συγκαταλέγεται στις περιοχές της χώρας που διαθέτουν έντονο φυσικό πλούτο, μεγάλες παραλιακές εκτάσεις, προστατευόμενα οικοσυστήματα, ιαματικούς φυσικούς πόρους και σημαντικούς πολιτιστικούς προορισμούς, γεγονός που την τοποθετεί στο επίκεντρο του νέου σχεδιασμού του Υπουργείου για τον ελληνικό τουρισμό.
Οι περιοχές της Ηλείας που περιλαμβάνονται στο νέο χωροταξικό
Στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας γίνεται αναφορά σε περιοχές της Ηλείας που παρουσιάζουν αυξημένο τουριστικό ενδιαφέρον ή διαθέτουν ιδιαίτερη περιβαλλοντική σημασία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Η παραλιακή ζώνη Ζαχάρως – Καϊάφα
- Η λίμνη Καϊάφα και το ευρύτερο οικοσύστημα
- Οι περιοχές Natura του Κυπαρισσιακού Κόλπου
- Η Κυλλήνη
- Τα Λουτρά Κυλλήνης
- Η Κουρούτα
- Η παραλιακή ζώνη του Δήμου Ήλιδας
- Η Σκαφιδιά
- Οι παραλιακές περιοχές του Πύργου
- Η βόρεια παραλιακή Ηλεία
- Η Αρχαία Ολυμπία
- Οι περιοχές οικοτουρισμού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος της δυτικής Ηλείας
- Οι προστατευόμενες παράκτιες περιοχές του Ιονίου
Οι συγκεκριμένες περιοχές χαρακτηρίζονται είτε ως περιοχές αυξημένης τουριστικής δραστηριότητας είτε ως περιοχές που απαιτούν ειδική προστασία λόγω της οικολογικής και περιβαλλοντικής τους σημασίας.
Αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανόνες στις περιοχές Natura
Ένα από τα βασικά σημεία του νέου χωροταξικού του Υπουργείου είναι η αυστηροποίηση των όρων για τουριστικές επενδύσεις σε περιοχές Natura 2000 και σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
Η Ηλεία διαθέτει εκτεταμένες προστατευόμενες περιοχές, ιδιαίτερα κατά μήκος του Κυπαρισσιακού Κόλπου, όπου καταγράφονται σημαντικά οικοσυστήματα, υγροβιότοποι και παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας caretta-caretta.
Στο πλαίσιο αυτό, το νέο σχέδιο προβλέπει:
- περιορισμούς σε νέες μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες,
- αυστηρότερους όρους δόμησης,
- ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες,
- ελέγχους φέρουσας ικανότητας,
- περιορισμούς σε παραλιακές παρεμβάσεις,
- καθώς και αυξημένη παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Οι νέοι κανόνες αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τον τρόπο ανάπτυξης του παραλιακού μετώπου της Ηλείας, ειδικά σε περιοχές με αυξημένο οικολογικό ενδιαφέρον.
Τι είναι η φέρουσα ικανότητα και πώς επηρεάζει την Ηλεία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη λεγόμενη «φέρουσα ικανότητα» των περιοχών, δηλαδή στο πόσο τουριστικό βάρος μπορεί να αντέξει κάθε περιοχή χωρίς να επιβαρύνεται υπερβολικά το φυσικό περιβάλλον και οι υποδομές.
Για τις τουριστικές περιοχές της Ηλείας θα εξετάζονται:
- η επάρκεια ύδρευσης,
- η δυνατότητα αποχέτευσης,
- η διαχείριση απορριμμάτων,
- η ενεργειακή επάρκεια,
- οι κυκλοφοριακές αντοχές,
- η κατάσταση των παραλιών,
- η ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων,
- αλλά και η συνολική ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Στόχος είναι να αποφεύγονται φαινόμενα υπερτουρισμού, περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και ανεξέλεγκτης οικοδομικής ανάπτυξης.
Στο επίκεντρο ο Καϊάφας και τα Λουτρά Κυλλήνης
Ιδιαίτερη θέση στο νέο χωροταξικό έχουν οι περιοχές ιαματικού τουρισμού της Ηλείας, με επίκεντρο:
- τον Καϊάφα,
- τη λίμνη Καϊάφα,
- αλλά και τα Λουτρά Κυλλήνης.
Οι περιοχές αυτές θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την ανάπτυξη του ιαματικού και τουρισμού ευεξίας, ωστόσο η ανάπτυξή τους θα πρέπει να συμβαδίζει με αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους.
Για τον Καϊάφα ειδικότερα, το νέο πλαίσιο προβλέπει:
- αυξημένη προστασία του οικοσυστήματος,
- έλεγχο των υδάτινων πόρων,
- περιορισμούς στις παρεμβάσεις γύρω από τη λίμνη,
- αλλά και ειδικούς όρους λειτουργίας των εγκαταστάσεων ιαματικού τουρισμού.
Η Αρχαία Ολυμπία στο επίκεντρο του πολιτιστικού τουρισμού
Σημαντικό ρόλο στο νέο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης διατηρεί η Αρχαία Ολυμπία, η οποία αναγνωρίζεται από το Υπουργείο ως διεθνής πολιτιστικός προορισμός με παγκόσμια ακτινοβολία.
Το νέο χωροταξικό ενισχύει:
- τον πολιτιστικό τουρισμό,
- τη σύνδεση του τουρισμού με την ιστορία και τον πολιτισμό,
- αλλά και την ανάπτυξη υποδομών που θα βελτιώσουν την εμπειρία των επισκεπτών.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη σύνδεση της Αρχαίας Ολυμπίας με άλλες περιοχές της Ηλείας, ώστε να δημιουργηθεί ένα ευρύτερο τουριστικό δίκτυο πολιτισμού, φύσης και παραλιακού τουρισμού.
Προώθηση ήπιων μορφών τουρισμού
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό του Υπουργείου δίνει ξεκάθαρη κατεύθυνση προς μορφές ήπιας και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης.
Για την Ηλεία προωθούνται:
- ο αγροτουρισμός,
- ο φυσιολατρικός τουρισμός,
- ο ποδηλατικός τουρισμός,
- ο οικοτουρισμός,
- ο ιαματικός τουρισμός,
- ο γαστρονομικός τουρισμός,
- αλλά και δραστηριότητες που συνδέονται με το φυσικό περιβάλλον.
Στόχος είναι να επιμηκυνθεί η τουριστική περίοδος και να υπάρξει ανάπτυξη και εκτός των καλοκαιρινών μηνών.
Νέοι όροι για ξενοδοχεία και τουριστικές επενδύσεις
Στο νέο πλαίσιο του Υπουργείου προβλέπονται αυστηρότεροι όροι για:
- νέες ξενοδοχειακές μονάδες,
- τουριστικές κατοικίες,
- σύνθετα τουριστικά καταλύματα,
- επενδύσεις κοντά σε παραλίες,
- αλλά και για εκτός σχεδίου δόμηση.
Οι επενδύσεις θα αξιολογούνται πλέον με βάση:
- τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις,
- τη φέρουσα ικανότητα,
- τη συμβατότητα με το τοπίο,
- αλλά και τη δυνατότητα υποστήριξης από τις τοπικές υποδομές.
Παράλληλα, ενισχύεται η λογική της αναβάθμισης υφιστάμενων μονάδων αντί της ανεξέλεγκτης δημιουργίας νέων εγκαταστάσεων.
Προστασία των παραλιών και του φυσικού τοπίου
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από το Υπουργείο στην προστασία των παραλιών της Ηλείας, οι οποίες αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς πόρους της περιοχής.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει:
- αυστηρότερους ελέγχους σε παραλιακές κατασκευές,
- περιορισμούς στην αλλοίωση του φυσικού τοπίου,
- προστασία των αμμοθινών,
- αλλά και παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της διάβρωσης των ακτών.
Οι μεγάλες παραλίες της δυτικής Ηλείας θεωρούνται περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας και αντιμετωπίζονται πλέον με αυξημένο καθεστώς προστασίας.
Νέα εποχή για τον τουρισμό της Ηλείας
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας θεωρείται από τα σημαντικότερα εργαλεία σχεδιασμού για το μέλλον της τουριστικής ανάπτυξης στη χώρα.
Για την Ηλεία, οι αλλαγές που προωθούνται αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό:
- το μοντέλο των επενδύσεων,
- τον τρόπο αξιοποίησης των παραλιακών περιοχών,
- την προστασία των οικοσυστημάτων,
- αλλά και τη γενικότερη τουριστική ταυτότητα του νομού.
Το επόμενο διάστημα αναμένονται συζητήσεις, παρεμβάσεις και τοποθετήσεις από δήμους, φορείς, επαγγελματίες του τουρισμού και περιβαλλοντικές οργανώσεις, καθώς το νέο πλαίσιο θα επηρεάσει άμεσα την ανάπτυξη της Ηλείας για τις επόμενες δεκαετίες.
