ΗΛΕΙΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ – ΑΛΗΘΙΝΟ ”ΕΥ ΖΗΝ” ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΓΙΝΕΣΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΔΙΑΜΕΣΟΥ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ


Η έλλειψη ψυχικής και πνευματικής καλλιέργειας στο σύγχρονο Έλληνα είναι πασιφανής, διότι έχει αποπροσανατολιστεί από το αληθινό νόημα της ζωής και της κοινωνικότητας και έχει εγκλωβιστεί σε μια στάση ζωής, όπου ο ανταγωνισμός και η ατομικότητα αποτελούν ιδεολογικό επίκεντρο και ο εγωκεντρισμός έχει αναχθεί σε υπέρτατη αξία.

Η ραγδαία τεχνολογική και επιστη­μονική πρόοδος έχει συμβάλει δυστυχώς μονομερώς και μόνο από υλικής απόψεως στη βελτίωση της ζωής του. Η παιδεία ωστόσο έχει παραγκωνιστεί στην κλίμακα αξιών του, με αποτέλεσμα η υποβάθμισή της αυτή να είναι εμφανής τόσο στις αντιλήψεις του, όσο και στην ποιότητα των συνανθρώπων και της ζωής του γενικότερα.

Έχετε αναρωτηθεί για το αντίκτυπο της παρακμής αυτής στα παιδιά, τα οποία αποτελούν το πιο πολύτιμο, ευαίσθητο και εύπλαστο κομμάτι, αλλά και το βασικό κορμό της αυριανής κοινωνί­ας; Ποτέ άλλοτε τα παιδιά δεν έχουν ζήσει σε έναν κόσμο με τόσες αντιφάσεις όσο σήμερα, διότι βασικό του γνώρισμα αποτελεί η ανακολουθία μεταξύ λόγων και έργων. Διακηρύσσεται μεν στη θεωρία η επιθυμία και η επικράτηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της ειρήνης, αλλά στην πράξη εφαρμόζονται στην πολιτική οι κανόνες της ιδιοτέλειας, της σκοπιμότητας και των ένοπλων συγκρούσεων.

Ευτύχημα σε αυτήν τη δραματική συνθήκη είναι το γεγονός, ότι υπάρχουν και άνθρωποι που χαρίζουν ελπίδα, διαφωτίζουν, οραματίζονται και αγωνί­ζονται για την ειρήνη, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ατομική ελευθερία, την πρόοδο και τη δι­καιοσύνη και αποτελούν υγιή πρότυπα προς μίμηση. Ανάμεσά τους είναι πολλοί αυτοί που υποστη­ρίζουν διακαώς ότι αν θελήσουμε να πλάσουμε ένα νέο κόσμο ψυχολογικά ώριμο, ειρηνικό, δημο­κρατικό και φιλάλληλο, πρέπει να επενδύσουμε πρωτίστως στο παιδικό βιβλίο και κατ επέκταση σε κάθε ποιοτικό είδος του.

Όπως είναι επίσης πολλοί και εκείνοι που υποστηρίζουν πως θα υπάρ­ξει δραματική ύφεση στις τέχνες και τις επιστήμες αν περιοριστεί η φαντασία και πάψει στην παι­δική ηλικία ο άνθρωπος να διαβάζει παραμύθια. Ο Αϊνστάιν έλεγε ότι τα ιδανικά που φώτισαν το δρόμο του, ήταν η αλήθεια και η καλοσύνη και παρότρυνε τα παιδιά σε όλες τις ηλικίες να δια­βάζουν κυρίως παραμύθια.

Η ιστορία του βιβλίου είναι παράλληλη με την ιστορία της γραφής και ξεκίνησε χιλιετίες πριν, όταν ακόμα ο άνθρωπος χρησιμοποιούσε ως μέσο για να γράφει την πέτρα, τα όστρακα, τις φλού­δες των δέντρων, τους παπύρους και άλλα. Από τότε μέσω των βιβλίων που διαδίδουν τις γνώσεις του, επιτυγχάνει να επικοινωνεί να κοινωνικοποιείται να ενισχύει τα σύνορά των λαών αλλά και την πολιτισμική μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

Δυστυχώς στην εποχή μας, λόγω της βαθιάς έλλειψης πνευματικότητας και της αλλοτρίω­σης της ανθρώπινης ύπαρξης, στο δυτικό ανεπτυγμένο κόσμο η αγάπη για γνώση από την πλευρά του ώριμου ανθρώπου και του εφήβου είναι υποτονική. Επιπλέον για το μαθητή, η γνώση έχει με­τατραπεί σε ”αναγκαίο κακό”σε εφαλτήριο για επαγγελματική αποκατάσταση και κοινωνική κατα­ξίωση, με αποτέλεσμα να χαθεί η αληθινή αγάπη του για αυτή.

Οι υπεύθυνοι για την αγωγή του παιδιού-γονείς, δάσκαλοι, αρμόδιοι κρατικοί φορείς-είναι απαραίτητο να επιδράσουν θετικά στη διάθεση του να του μεταδώσουν κίνητρα για διάβασμα και να διώξουν τη σύγχυση από την τρυφερή του ψυχή. Ώστε να μπορέσει να καταλάβει, ότι η μόρφω­ση είναι αναγκαία για την ανάπτυξη του μυαλού του όσο η τροφή και το νερό για τον οργανισμό του να συνειδητοποιήσει και να εκτιμήσει την αξία της στη διαδικασία της ζωής. Να συντελέσουν στη δημιουργία μιας νέας γενιάς ανθρώπων με ελεύθερη συνείδηση, ψυχική ωριμότητα και ενδια­φέρον πρωτίστως για το κοινό όφελος.

Το βιβλίο δεν είναι απλά μια διέξοδος από την ρουτίνα της καθημερινότητας, αλλά ένα είδος αυθεντικής ψυχαγωγίας. Διευρύνει τους ορίζοντες του νου και εντείνει την κριτική ικανότητα. Είναι αστείρευτη πηγή γνώσης, που ακμάζει τη σκέψη και ικανοποιεί τη φυσική ανάγκη του ανθρώπου να γνωρίζει. Το καλό βιβλίο τον οδηγεί μακριά από τα σκοτάδια της αμάθειας, ανοίγει καινούργιους ορίζοντες στη ζωή του, τον προβληματίζει και τον απαλλάσσει από προκαταλήψεις και φανατι­σμούς. Εξιτάρει τη φαντασία του, εξευγενίζει το αισθητικό του κριτήριο και τον μαθαίνει να ερμη­νεύει σωστά τις καταστάσεις.

Με την κουλτούρα που πρεσβεύει, εμπλουτίζει το λεξιλόγιο του, τον βοηθά να βελτιώσει την έκφραση του και κατ επέκταση την επικοινωνία του με τους άλλους. Μέσα από τις σελίδες του μαθαίνει να είναι δεκτικός στο νέο και διαφορετικό να κρίνει να επιλέγει και να ιεραρχεί σωστά. Το βιβλίο τον διδάσκει, εξυψώνει και διαπλάθει το ήθος του. Προβάλλει κλασικές ανθρωπιστικές αξίες και πρότυπα, τον βοηθά να αναπτύξει ηθικές αρχές, πίστη σε υψηλά ιδανικά και του σφυρηλατεί το αίσθημα της ελευθερίας.

Εν κατακλείδι, καταλήξαμε μια κοινωνία στο μεγαλύτερο μέρος της ακαλλιέργητη να επι­βιώνουμε σε έναν κόσμο όπου βάλλεται από πρωτόγνωρα δεινά, το μέλλον φαντάζει δυσοίωνο και η εμπιστοσύνη στον άνθρωπο υποσκάπτεται. Είναι επιτακτική ανάγκη λοιπόν η στροφή μας προς το βιβλίο και η ένταξή του στη σύγχρονη πραγματικότητα, καθότι συνιστά τη βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της ζωή μας. Ας επενδύσουμε στη διαχρονικά σταθερή αξία του και ας αξιοποιή­σουμε τις μοναδικές δυνατότητές του, διότι προάγει τη ζωή μας από κάθε άποψη. Άλλωστε, αληθι­νό ”ευ ζην”δεν είναι να ”ζεις καλά”, αλλά να γίνεσαι καλύτερος διαμέσου της γνώσης.

Παναγιωτακοπούλου Ιωάννα (συγγραφέας)