Σε Επιστημονικό Συνέδριο της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος με τίτλο, «Πολεμικές συγκρούσεις και τόποι καθαγιασμού του απελευθερωτικού Αγώνος κατά την Επανάσταση του 1821», θα μιλήσει στις 7 Οκτωβρίου ο Ηλείος εκπαιδευτικός, Δάσκαλος Med, Χρυσοβαλάντης Δημητρόπουλος.

Πρόκειται για μια εξαίρετη τιμή στον ικανό Ηλείο εκπαιδευτικό, το θέμα της εισήγησης του οποίου έχει την έγκριση του Μητροπολίτη Ηλείας κ.κ. Γερμανού.

Το θέμα που θα αναπτύξει στο συνέδριο ο κ. Δημητρόπουλος, έχει τίτλο, «Ι. Μ. Παναγίας Χρυσοπηγής Άνω Δίβρης & Ι.  Μ. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Σκαφιδιάς: Τα ιερά κάστρα της Λευτεριάς και της Παιδείας  της Ιεράς Μητροπόλεως Ηλείας.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

      Στη μακραίωνη δύσβατη και σκοτεινή πορεία του ελληνισμού υπό τον οθωμανικό ζυγό, τα μοναστήρια της νυν Ιεράς Μητροπόλεως Ηλείας (τότε Επισκοπής Ωλένης) οι Ιερές Μονές Παναγίας Χρυσοπηγής Άνω Δίβρης και Σκαφιδιάς, αντίστοιχα, αποδεδειγμένα, μπορούν να χαρακτηριστούν ως εργαστήρια παραγωγής ελευθερίας και πνευματικής αναγέννησης, μέσα από έναν αδιάκοπο και σκληρό αγώνα αντίστασης των κατά καιρούς ηγουμένων και μοναχών αυτών.

      Η Ιερά  Μονή Παναγίας Χρυσοπηγής Άνω Δίβρης, βορείως του Πύργου, κτισμένη το 1667 από τον Όσιο Ιωακείμ το Νέο από το Σκιαδά Αχαΐας και κηρυγμένη σταυροπήγιο το 1804 με σιγίλλιο του Πατριάρχη Κυρίλλου, αποτέλεσε καταφύγιο και ασφαλή εστί φιλοξενίας των ανυπότακτων κλεφτών του Μοριά και του άμαχου πληθυσμού. Στα χρόνια δε της Επανάστασης ήταν κέντρο ανεφοδιασμού και, οι μοναχοί αυτής, με αρχηγό τους το γενναίο ηγούμενο της Μονής Παΐσιο Σκανδάμη Διβριώτη, ο οποίος είχε φτάσει να έχει υπό τις διαταγές του ένοπλο σώμα με εκατό (100) πολεμιστές, πήραν μέρος σε πολλές μάχες κατά των Τούρκων. Στο βορειοδυτικό δε τμήμα του Μοναστηριού λειτουργούσε το Κρυφό Σχολειό, το οποίο, το 1814, ενισχύθηκε οικονομικά από την ελληνική παροικία της Βενετίας και από το οποίο βγήκαν οι περίφημοι «Καλαμαράδες», οι οποίοι τηρούσαν την Παράδοση και ασκούσαν κληρονομικά το επάγγελμα του Γραμματικού.

      Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Σκαφιδιάς, δυτικά του Πύργου, είναι το αρχαιότερο μοναστήρι του νομού Ηλείας, αφού ιδρύθηκε, περίπου, το 1100. Mε επικεφαλής τον ηγούμενο Γρηγόριο και τον Παπαφώτη, η Mονή συμμετείχε υλικά, ηθικά και προσωπικά στον Αγώνα, αν και πυρπολήθηκε δύο φορές. Γι’ αυτές τις θυσίες και προσφορές της αμείφθηκε ηθικά από τον ‘Oθωνα και μάλιστα στον ηγούμενό της, απονεμήθηκε το χάλκινο παράσημο, το 1838.

     Στα τέλη δε του 1825 και αρχές του 1826, η Mονή έγινε θέατρο μαχών μεταξύ των ορδών του Ιμπραήμ και των 300 υπερασπιστών της, υπό την αρχηγία του Γ. Mήτσου. Ωστόσο, η μονή λύγισε, συλήθηκε και πυρπολήθηκε από τους Tουρκοαιγυπτίους. Οι μοναχοί, πήραν το δρόμο για τη Zάκυνθο.