ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΑΡΧ.ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το «οικουμενικό» μήνυμα της Αρχαίας Ολυμπίας, 22 χρόνια μετά, πιο επίκαιρο από ποτέ!  


«Πραξικόπημα» στο ευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό στερέωμα μπορεί να χαρακτηριστεί η απόφαση δώδεκα μεγάλων συλλόγων από τρεις χώρες, να ιδρύσουν την «ευρωπαϊκή» Σούπερ Λίγκα. Μια κίνηση, η οποία έφερε άμεσες αντιδράσεις από κορυφαία στελέχη. Πρώτα την UEFA με τον Αλεξάντερ Τσέφεριν και σήμερα, τον Πρόεδρο της FIFA Τζάνι Ινφαντίνο, ο οποίος ανέφερε ότι το «Ευρωπαϊκό Μοντέλο Αθλητισμού», είναι αδιαπραγμάτευτο. Και μπορεί τα κροκοδείλια δάκρυα του Προέδρου της Ρεάλ Μαδρίτης Φλορεντίνο Πέρεθ, να προσπαθούν να πείσουν ότι οι ομάδες οδηγούνται στην οικονομική καταστροφή, όμως σχεδόν σύσσωμη η πολιτική και αθλητική ηγεσία της Ευρώπης, έχοντας στο πλευρό της και τους φιλάθλους, καταδικάζει αυτή την κίνηση.

Μπορεί για τη «φτωχή συγγενή», τη χώρα μας, αλλά και την ουραγό των εξελίξεων Ηλεία, το θέμα να μην είναι τόσο άμεσου ενδιαφέροντος, οποιαδήποτε όμως απόφαση δικαιοδοτικού οργάνου ή Αρχής άρει τελικά τη δυνατότητα των FIFA/UEFA να προχωρήσουν σε τιμωρίες, τότε ανοίγει ο δρόμος για να γίνει και στις χώρες κάτι τέτοιο.

Να γίνει δηλαδή μια κλειστή Λίγκα, ή κλειστές Λίγκες, στις  οποίες θα μετέχουν κάποιες μεγάλες ομάδες του κέντρου και θα αποκλειστεί η πρόσβαση από αυτή από ομάδες της περιφέρειας, άρα και της Ηλείας. Θα αποστερήσει δηλαδή τη δυνατότητα και από κάποιες μικρότερες ομάδες να διεκδικήσουν μια διάκριση, όπως το 1996 ο Πανηλειακός, ο οποίος αν και προερχόμενος από μια περιοχή χωρίς ανάλογη παράδοση, κατάφερε να φτάσει στην κορυφή της πυραμίδας των κατηγοριών του ελληνικού ποδοσφαίρου. Χωρίς το «Ευρωπαϊκό Μοντέλο», δεν θα μπορούσε ποτέ η Αμαλιάδα στο μπάσκετ, μια μικρή επαρχιακή πόλη, να ανέλθει στη Basket League και να συναγωνιστεί τα μεγάλα ονόματα της χώρας, τον Παναθηναϊκό, τον Ολυμπιακό, τον Άρη ή τον ΠΑΟΚ ή την ΑΕΚ.

 

Το «διαχρονικό» μήνυμα της Αρχαίας Ολυμπίας

Εμείς, θα γυρίσουμε τον χρόνο πίσω και θα πάμε στο μακρινό (;) 1999. Ήταν τότε που η Αρχαία Ολυμπία, φιλοξένησε το 1ο Ευρωπαϊκό Αθλητικό Συμπόσιο. Κορυφαίες προσωπικότητες της πολιτικής και των σπορ ανά την Ευρώπη, εκείνης της εποχής, βρέθηκαν σε εκείνο το συνέδριο. Ένα συνέδριο, το οποίο ανάδειξε ένα οικουμενικό μήνυμα, το οποίο σήμερα, 22 χρόνια μετά, όχι απλά παραμένει επίκαιρο, αλλά αποτελεί και το υπ’ αριθμόν ένα θέμα συζήτησης στα κορυφαία αθλητικά fora την ημερών.

Επίκαιρο, όσο συζητείται η «Αμερικανοποίηση» του αθλητισμού, η οποία τρόπον τινά έκανε de facto  την εμφάνισή της και λόγω της πανδημίας  και σε χαμηλό επίπεδο (η ΕΠΟ ας πούμε με δική της απόφαση και νομοθετική παρέμβαση της Πολιτείας, αποστερεί τη δυνατότητα από τον Πανηλειακό, τη Νίκη Τραγανού, τον Ξενοφώντα, τον Αστέρα, να διεκδικήσουν την άνοδό τους στη Γ΄ Εθνική).

Επίκαιρο όμως, αλλά και επειδή με αφορμή την πανδημία, ο ερασιτεχνικός αθλητισμός και οι ακαδημίες, τελούν υπό αναστολή λειτουργίας και απαγόρευση προπονήσεων εδώ και ένα χρόνο, καταστρέφοντας πρακτικά τις επόμενες γενεές αθλητών, προκαλώντας σημαντικές επιπτώσεις στη υγεία των νέων, προκαλώντας σε βάθος χρόνου ζημιά και στο ίδιο το αθλητικό προϊόν σε κορυφαίο επαγγελματικό επίπεδο.

Ήταν ένα συνέδριο, το οποίο θα μπορούσε να αποτελεί τη σύγχρονη εκδοχή της διακήρυξης της Ολυμπιακής Χάρτας, την «αναβάπτιση» του Ολυμπιακού Κινήματος, μέσα από τις τεράστιες οικονομικές προκλήσεις οι οποίες επιχειρούν ανερυθρίαστα να «αλώσουν» τον αθλητισμό.

Δεν είναι τυχαίο ότι άμεσα, ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον, ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, αλλά και εξέχουσες διεθνείς προσωπικότητες από το διεθνές ποδοσφαιρικό στερέωμα, βασιζόμενοι σε όλα τα παραπάνω, εξέφρασαν ανοιχτά την αντίθεσή τους στο εγχείρημα της G12. Όπως βέβαια αντίθετη ήταν και η θέση του Προέδρου της ΕΠΟ Θοδωρή Ζαγοράκη, στο Συνέδριο της UEFA, παρέα και με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές Ομοσπονδίες.

 

Η ιδιαιτερότητα του αθλητισμού

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 1999, μετά την απόφαση Μποσμάν και τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκάλεσε, κάλεσε τα κοινοτικά όργανα, να συμβουλεύονται τις αθλητικές οργανώσεις πριν λάβουν αποφάσεις που τις αφορούν, υπογραμμίζοντας την κοινωνική σημασία του αθλητισμού.

Το 1999 λοιπόν, ήταν η πρώτη φορά στην οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μίλησε ανοιχτά για την ιδιαιτερότητα του αθλητισμού.

Πιο συγκεκριμένα, το κείμενο των συμπερασμάτων της, το οποίο αποτέλεσε τη βάση του διαλόγου στο 1ο Ευρωπαϊκό Συμπόσιο Αθλητισμού στην Αρχαία Ολυμπία, αναφέρει ξεκάθαρα, ότι ο αθλητισμός πληροί πέντε λειτουργίες, οι οποίες συνιστούν την ιδιαιτερότητά του:

Εκπαιδευτική λειτουργία: Η αθλητική δραστηριότητα, αποτελεί εξαίρετο μέσο για την εξισορρόπηση της εκπαίδευσης και της ψυχοσωματικής ανάπτυξης του ατόμου κάθε ηλικίας.

Λειτουργία δημόσιας υγείας: Η φυσική άσκηση παρέχει την ευκαιρία βελτίωσης της υγείας των πολιτών και της αποτελεσματικής καταπολέμησης ορισμένων ασθενειών, όπως οι καρδιακές παθήσεις ή ο καρκίνος. Συμβάλλει δε, στην διατήρηση καλής υγείας και ποιότητας ζωής σε προχωρημένη ηλικία.

 

Κοινωνική λειτουργία: Ο αθλητισμός αποτελεί κατάλληλο μέσο για την προώθηση λιγότερο εκλεκτικής κοινωνίας, για την καταπολέμηση της αδιαλλαξίας και του ρατσισμού, της βίας, της κατάχρησης οινοπνεύματος ή της χρήσης ναρκωτικών. Ο αθλητισμός μπορεί να συμβάλλει στην ενσωμάτωση των αποκλεισμένων ατόμων από την αγορά εργασίας.

 

Ψυχαγωγική λειτουργία: Η αθλητική άσκηση αποτελεί σημαντικό συστατικό στοιχείο του ελεύθερου χρόνου και της ατομικής και συλλογικής ψυχαγωγίας.

 

Το «Ευρωπαϊκό Μοντέλο»

Οι εργασίες του συνεδρίου, ανέδειξαν το «Ευρωπαϊκό Μοντέλο Αθλητισμού»., το οποίο ήταν και ένα από τα θέματα εκείνης της συνάντησης. Σε αντίθεση με τη Βόρεια Αμερική και ιδίως τις ΗΠΑ, όπου εφαρμόζεται το «κλειστό» μοντέλο, στην Ευρώπη, υπάρχει το θεμελιώδες χαρακτηριστικό των ανόδων και υποβιβασμών. Οι ομάδες δηλαδή, φτάνουν στην κορυφή, μόνο με την αθλητική τους αξία. Παράλληλα, το μοντέλο αυτό, είναι αντιπροσωπευτικό, καθώς οι σύλλογοι, οι ομάδες δηλαδή, από τις μικρότερες ερασιτεχνικές, μέχρι τις μεγαλύτερες επαγγελματικές, αποτελούν ένδειξη πολιτιστικής και κοινωνικής ταυτότητας για τα μέλη και τους φιλάθλους τους. Το συλλογικό μοντέλο στην Ευρώπη, αποτελεί τη βάση μιας τεράστιας αθλητικής πυραμίδας, η οποία αναδεικνύει τον όρο της αλληλεγγύης στο προσκήνιο.  Το έργο που επιτελούν οι Ομοσπονδίες και τα σωματεία, επιτρέπουν στους κατοίκους των κοινοτήτων μιας περιφέρειας ή ενός κράτους, να ενθαρρύνουν συναντήσεις μεταξύ κοινοτήτων. Από αυτή την άποψη ο αθλητισμός παίζει ρόλο κοινωνικής ένταξης και προόδου.

 

Η «Αλληλεγγύη»

Το εισηγητικό κείμενο εκείνου του συνεδρίου, ανέφερε επίσης μεταξύ άλλων: «Η αλληλεγγύη (solidarity), βασίζεται  στο αξίωμα της αλληλεγγύης μεταξύ των συλλόγων, καθώς από τη μια πλευρά ο αγώνας γίνεται πιο ελκυστικός, αφετέρου σε έναν αγώνα, μπορεί εντός του γηπέδου να είναι ο σκοπός η επικράτηση έναντι του αντιπάλου, αλλά ο συνολικός σκοπός δεν είναι να εξαλειφθεί ολοκληρωτικά ο αντίπαλος, επειδή κάτι τέτοιο, θα σήμαινε νομοτελειακά το τέλος του αθλήματος».

Μάλιστα ανάμεσα στα συμπεράσματα, ήταν και το γεγονός ότι «ο υψηλού επιπέδου αθλητισμός, προβάλλει τον αθλητισμό στη βάση, η οποία είναι απαραίτητη και αυτό καθώς όσο περισσότερο ευρεία και μαζική είναι η συμμετοχή από νέους, τόσο περισσότερο εξασφαλίζεται το μέλλον του αθλήματος. Και για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο ένα μέρος των κερδών που προκύπτουν από τις μεγάλες διοργανώσεις, να επανεπενδύεται στις μικρότερες κατηγορίες». Ξεκάθαρο μήνυμα, το οποίο αποτελεί στις μέρες μας τόσο επίκαιρη διαπίστωση, ειδικότερα μετά την απαξίωση την οποία βιώνει ο ερασιτεχνικός αθλητισμός, ο οποίος δεν λαμβάνει την παραμικρή οικονομική ενίσχυση από τα πολλά κεφάλαια τα οποία προωθούνται, ειδικά στο ποδόσφαιρο, από την UEFA προς την ΕΠΟ.